Haftalık bülten hattı: taslağı yapay zekâ, onayı siz

Bu ders genel bilgi verir; hukuki tavsiye değildir. Haftalık bülten, yapay zekâdan en çok yarar görecek işlerden biridir; ama yalnızca taslak aşamasında. Bu derste kaynak toplamadan gönderime kadar bir hat kuracak ve hattın ortasına zorunlu bir insan kontrolü (human in the loop) koyacaksınız.

Aklınıza bir soru mu takıldı?

Sorunuzu ya da aradığınız konuyu yazın Ders bul

Bu derste neler öğreneceksiniz?

• Bülten hattının beş aşamasını
• Taslağı yapay zekâyla nasıl hazırlatacağınızı
• İnsan kontrolü adımının neden atlanmaması gerektiğini
• Abonelere gönderirken izin ve e-posta kurallarını

Hattın beş aşaması

1. Kaynak toplama: bu hafta yazacağınız haber, etkinlik ya da yazılar. Kaynakları siz seçersiniz.
2. Ayıklama: yapay zekâ en önemli beş maddeyi, her biri için kaynak bağlantısı vererek önerir.
3. Taslak: yapay zekâ bülten metnini sizin ton kurallarınıza göre yazar.
4. İnsan kontrolü: siz her olguyu, tarihi ve bağlantıyı kontrol eder, metni düzeltirsiniz. Bu adım zorunludur.
5. Gönderim: yalnızca onayladığınız metin gider.

Anthropic’in yapay zekâ ajanları (agents) üzerine yazısı, otomatik sistemlerin belirli kontrol noktalarında insandan geri bildirim alacak biçimde tasarlanabileceğini söyler. Bülten hattında bu nokta dördüncü aşamadır. Yapay zekâ bir kaynağı yanlış özetleyebilir, olmayan bir etkinlik uydurabilir ya da eski bir bilgiyi güncel diye sunabilir. Metni okuyucuya siz göndermiş olursunuz; hata sizin adınıza çıkar.

Kaynakları nasıl toplarsınız?

Kaynak toplamayı otomatikleştirmeden önce elle başlayın. Haftada bir gün, güvendiğiniz üç ila beş siteye bakın ve işinize yarayan sayfaların bağlantısını bir belgeye yapıştırın. Her bağlantının yanına bir cümlelik not alın: neden önemli? Bu notlar, yapay zekâya vereceğiniz en değerli girdidir; çünkü hangi haberin okurunuza uyduğunu yalnızca siz bilirsiniz. Birkaç hafta sonra bu işi bir zamanlanmış göreve (scheduled task) bağlamak istersiniz; o zaman bile kaynak listesini siz belirlersiniz, yapay zekâ yalnızca o listeden okur.

Taslağı hazırlatmak

Yapay zekâya yalnızca kendi seçtiğiniz kaynakların metnini verin ve dışarıdan bilgi eklemesini yasaklayın. Her maddenin altına hangi kaynaktan geldiğini yazdırın. Böylece kontrol aşamasında neye bakacağınızı bilirsiniz.

İnsan kontrolü: atlanmayan adım

Kontrolü bir alışkanlığa çevirin. Aşağıdaki liste, her bültenden önce uygulanacak asgari kontroldür:

• Her tarih, saat ve yer kaynakla karşılaştırıldı mı?
• Her bağlantı açılıyor ve doğru sayfaya gidiyor mu?
• Ad, rakam ve alıntılar kaynakta aynen var mı?
• Kişisel veri ve izinsiz fotoğraf var mı?
• Çıkış bağlantısı ve gönderen bilgisi duruyor mu?
• Yapay zekâ yardımı konusundaki kendi ilkenize uyuyor mu?

Hattı otomatikleştirirken de bu adım otomatik olmamalı. İlk aylarda gönderimi elle yapın. Zamanlama aracı kullanacaksanız bile aracın yalnızca “taslak” üretmesine, gönder düğmesini sizin basmanıza izin verin.

Gönderim ve izin kuralları

Kişisel Verileri Koruma Kurulunun 2022/861 sayılı karar özeti, ticari elektronik ileti (commercial electronic message) konusunda önemli bir örnek verir. Kararda bir yazılım şirketi, arama motorlarından topladığı bir avukatın iş e-posta adresine tanıtım iletisi göndermiştir. Kurul, adresin mesleki iletişim için herkese açıldığını, pazarlama için açılmadığını belirtmiş; 6563 sayılı Kanunun önceden onay istisnasının da avukatlar için geçerli olmadığını söyleyerek işlemi hukuka aykırı bulmuştur. Buradan çıkan pratik sonuç: e-posta listesini internetten toplamayın; yalnızca size kendi isteğiyle abone olanlara gönderin ve çıkış yolu bırakın. Bülteninizin ticari elektronik ileti sayılıp sayılmadığı içeriğe göre değişir; emin değilseniz bir hukukçuya danışın.

Gmail adreslerine gönderirken Google’ın gönderen kuralları da geçerlidir. Bütün göndericilerden SPF ya da DKIM ile gönderen kimliğini kanıtlamaları ve düşük spam oranı (yüzde 0,3’ün altı) beklenir. Günde 5.000’den fazla ileti gönderenlerden ayrıca DMARC ve tek tıkla abonelikten çıkma istenir. Ayrıntı için kaynaklardaki Google sayfasına bakın. Küçük bir listeniz olsa bile görünür bir çıkış bağlantısı koymak iyi uygulamadır.

Ücretli bülten hizmeti almanız gerekmez. İlk denemeleri elinizdeki e-posta uygulamasıyla ve birkaç kişilik izinli bir listeyle yapabilirsiniz. Bir bülten aracında ücretsiz deneme görürseniz deneme süresi bitmeden iptal edin ve otomatik yenilemenin kapalı olduğunu kontrol edin.

Adım adım uygulama

1. Bu haftanın beş kaynağını bir belgeye yapıştırın.
2. Yukarıdaki komutla taslağı hazırlatın.
3. Kontrol listesini maddeler tamamlanana kadar uygulayın.
4. Düzelttiğiniz yerleri not edin; bir sonraki hafta komuta ekleyin.
5. Kendinize ve bir arkadaşınıza deneme gönderin.
6. Ancak ondan sonra listenize gönderin.

Kontrol listesi

• Kaynakları ben seçtim.
• Taslakta kaynak etiketi var.
• İnsan kontrolünü yaptım.
• Listemdekiler kendi isteğiyle abone oldu.
• Çıkış bağlantısı var.

Sık yapılan hatalar

• Taslağı okumadan göndermek.
• Kaynak vermeden “bu hafta ne oldu” diye sormak.
• İnternetten topladığınız adreslere bülten yollamak.
• Çıkış bağlantısı koymamak.

Kendinizi deneyin

Kaynaklar

• Kişisel Verileri Koruma Kurulu: 2022/861 sayılı karar özeti (Türkçe)
• Gmail Yardım: Email sender guidelines (İngilizce)
• Anthropic: Building effective agents (İngilizce)

Son kontrol: 10 Kasım 2026

Kaynak: yzdersleri.com/ders/haftalik-bulten-hatti-yari-otomatik-taslak-ve-insan-kontrolu/ · Yapay Zeka Dersleri