İletişim, pazarlama ve gazetecilik için Claude rehberi

Bu rehber, kelimeyle çalışan üç meslek için ortak bir Claude yolu çizer: haber üreten gazeteciler, kurum adına konuşan iletişim uzmanları ve kampanya yazan pazarlamacılar. Ortak taban güvenli kullanım, kaynak denetimi ve belge okumadır. Sonra üç ayrı dal gelir: haber ve doğrulama, bülten ve kriz hazırlığı, kampanya ve sosyal medya.
Bu rehber kimin için?
Muhabir, editör, halkla ilişkiler ve kurumsal iletişim uzmanı, sosyal medya yöneticisi, metin yazarı ve pazarlama çalışanı olan, 18 yaşını doldurmuş okurlar için hazırlandı. Kod bilgisi gerekmez.
Bu sayfa yalnız Claude’u anlatır. Gazeteciler, halkla ilişkiler ve satış ile pazarlama dersleri araçtan bağımsızdır; onları yol boyunca ilgili adımlara bağladık.
Başlamadan önce
- Yayımlanmamış haberi, kaynağınızın kimliğini, söyleşi kaydını ve müşteri listesini Claude’a yazmayın ya da yüklemeyin.
- Claude’un verdiği her isim, alıntı, tarih ve rakamı özgün kaynaktan doğrulamadan yayımlamayın.
- Kurumunuzun yapay zekâ ve yayın kuralı varsa önce onu öğrenin.
- Hesabınız için 18 yaş koşulunu ve model geliştirme ayarını kontrol edin.
Önce bilmeniz gerekenler
Gazetecilikte çizgi önce meslek ilkelerinden gelir. Basın Konseyinin Basın Meslek İlkeleri, haberin doğruluğundan emin olmadan yayımlanamayacağını, haber soruşturulurken ilgili tüm tarafların görüşüne başvurulması gerektiğini ve gazetecinin kaynaklarının gizliliğini koruduğunu söylüyor. Kaynağın izni olmadan görüntü ve ses kaydı yayımlanamaz. Bu ilkeler hangi araçla çalışırsanız çalışın geçerlidir. Kaynağın adını bir sohbet aracına yazmak, o bilgiyi aracı sunan şirketin sistemlerine göndermek demektir.
Uluslararası bir haber ajansı olan Associated Press’in kuralı bu konuda iyi bir örnek. Ajansın üretken yapay zekâ standartlarını aktaran habere göre yapay zekâ çıktısı doğrulanmamış kaynak malzemesi sayılır, yayımlanacak içeriği üretmek için kullanılmaz, çalışanlar yayın kararında editoryal yargılarını ve kaynak standartlarını uygular, çalışanlardan gizli ya da hassas bilgiyi araçlara girmemeleri istenir. Bunu kendi kuralınız yapmak zorunda değilsiniz; ama hazır bir başlangıç noktasıdır.
Claude’un yardım sayfasına göre model yanlış ya da yanıltıcı yanıt verebilir ve inandırıcı görünen ama gerçeğe dayanmayan alıntılar üretebilir. Claude’un web araması yardım sayfasına göre arama açıkken her yanıtta kaynak bağlantıları bulunur. Sayfa, kaynakları çapraz kontrol etmeyi ve kritik kararlarda güvenilir, yetkili kaynaklara dayanmayı öneriyor. Haber merkezinde bu, tarih ve rakamın kurum sayfasında görülmesi demektir.
Pazarlama ve iletişimde ikinci katman mevzuattır. Ticaret Bakanlığının duyurusuna göre sosyal medya etkileyicilerinin ücret, ürün, davet, sponsorluk gibi bir menfaat karşılığında yaptıkları paylaşımlarda “reklam”, “iş birliği”, “sponsorlu içerik” ya da “tanıtım” gibi bir ibare kullanması 1 Ağustos 2026’dan itibaren zorunlu. Ticari elektronik iletiler için ise Bakanlığın düzenleme haberi, elektronik posta ve kısa mesaj gibi araçlarla gönderilen ticari iletilerin alıcılara ancak önceden onayları alınmak kaydıyla gönderilebileceğini yazıyor; esnaf ve tacirler bu kuralın dışında. Bakanlık ayrıca onayların alınması ve ret hakkının kullanılması için kurulan İleti Yönetim Sistemini (İYS) anlatıyor. Bir SMS ya da e-posta listesi hazırlıyorsanız alıcı onayı Claude’un değil sizin sorumluluğunuzdadır.
Son olarak kişisel veri. KVKK’nın üretken yapay zekâ rehberi, komutlarda ad, adres, telefon gibi bilgilerin paylaşılmamasını ve üçüncü kişilerin verisinin de sohbete girmemesini söylüyor. Müşteri listesini ya da basın mensubu iletişim tablosunu olduğu gibi yüklemeyin; örnek veriyle çalışın.
Adım adım öğrenme yolu
- Claude’da güvenli kullanım: kişisel veri, doğrulama ve yaş sınırı: Kişisel ve hassas veriyi ayırt etmeyi, metni göndermeden önce temizlemeyi ve yanıtı doğrulamayı öğrenirsiniz. Örnek: Bülten taslağındaki yayımlanmamış rakamı ve kaynak adını çıkarmadan metni sohbete yapıştırmazsınız.
- Claude’la web araması: güncel bilgiye ulaşmak: Web aramasını açmayı, yanıttaki kaynak bağlantılarını açıp doğrulamayı öğrenirsiniz. Örnek: Sektör haberinde geçen resmî bir istatistiği sorar, bağlantıyı açıp rakamı kurumun kendi sayfasında görürsünüz.
- Claude’la dosyayla çalışmak: PDF, Word ve Excel: Kamuya açık PDF, Word ve Excel dosyalarını yüklemeyi ve dosyadan sayfa numaralı bilgi çıkarmayı öğrenirsiniz. Örnek: Kamuya açık bir faaliyet raporunu yükler, bütçe artışıyla ilgili sayıları sayfa numarasıyla listelettirir, her sayıyı raporda bulursunuz.
- Bir haber metnindeki iddiaları ayırın ve sınayın: Bir metindeki olguyu, yorumu ve kaynaksız iddiayı ayırtmayı ve her iddiayı kendiniz sınamayı öğrenirsiniz. Ders, yapay zekâya “doğru mu” sorusunu bırakmamayı öğretir. Örnek: Kendi haber taslağınızı yapıştırır, olguları ayırtır, her olgunun hangi belgeyle doğrulanacağını sorarsınız.
- Gazeteciler için yapay zekâ: Haber taraması, doğrulama ve etik: Haber taramasında güvenli kullanım alanlarını, çıktıyı ham malzeme sayma ilkesini ve kaynak gizliliği sınırını öğrenirsiniz. Örnek: Belediye meclisi tutanağını tarar, hangi başlıkların haber değeri taşıdığını sorar, seçtiğiniz her başlığı tutanakta kendiniz bulursunuz.
- Halkla ilişkiler ve kurumsal iletişim uzmanı için yapay zekâ: Bülten, medya taraması ve kriz soruları: Bülten taslağını, medya taraması özetini ve kriz soru-cevap hazırlığını Claude ile hızlandırmayı, yayımlanmamış bilgiyi korumayı öğrenirsiniz. Örnek: Genel müdürün açıklamasından tek sayfalık bilgi notu çıkarır, onu bültene çevirir, kriz günü için en zor on soruyu listelettirirsiniz.
- Satış ve pazarlama çalışanları için yapay zekâ: Kampanya metni, teklif e-postası ve reklam kuralları: Tek kampanya fikrini kanallara göre çeşitlendirmeyi, kişisel veri içermeyen teklif e-postası yazmayı ve reklam ile izin kurallarını öğrenirsiniz. Örnek: Bahar kampanyası için e-posta, SMS ve sosyal medya metni ister; SMS ve e-posta gönderiminden önce alıcıların onayının İYS’de bulunduğunu kontrol edersiniz.
- Sosyal medya yöneticileri için yapay zekâ ve reklam kuralı: Aylık içerik takvimini, gönderi açıklamasını ve yorum yanıtını taslak olarak hazırlatmayı, reklam ibaresi kuralını ve marka verisi sınırını öğrenirsiniz. Örnek: Bir markanın aylık takvimini hazırlatır, iş birliği gönderilerinin başına “reklam” ibaresini siz eklersiniz.
- Claude’da projeler: tekrar eden işleriniz için kalıcı çalışma alanı: Marka ya da yayın kurallarınızı bir kez yazıp her sohbette yeniden anlatmadan çalışabileceğiniz bir proje kurmayı öğrenirsiniz. Örnek: “Marka sesi” projesine ton kuralını, yasak ifadeleri ve onaylı slogan listesini eklersiniz.
- Skill’ler: Claude’a bir işin yöntemini kalıcı öğretin: Her seferinde yeniden anlattığınız bir kontrol yöntemini kod yazmadan kalıcı bir Skill’e çevirmeyi öğrenirsiniz. Örnek: Her bülten öncesi izlediğiniz kontrol listesini (tarih, rakam, alıntı, isim yazımı) bir Skill hâline getirirsiniz.
Sık yapılan hatalar
- Claude’un verdiği alıntıyı ya da istatistiği özgün kaynağını açmadan yayımlamak.
- Kaynağın kimliğini, yayımlanmamış haberi ya da söyleşi kaydını sohbete yazmak.
- “Doğru mu?” diye sorup cevabı hüküm saymak. Claude hakem değil, ayırıcıdır.
- İş birliği paylaşımında reklam ibaresini unutmak.
- Toplu SMS ya da e-posta için alıcı onayını denetlemeden kampanya metnini göndermek.
Sık sorulanlar
Claude haberi benim yerime yazar mı?
Taslak ve özet için kullanabilirsiniz ama sorumluluk sizdedir. Basın Meslek İlkeleri doğruluğundan emin olunmayan haberin yayımlanmasına izin vermez. Associated Press de yapay zekâ çıktısını doğrulanmamış malzeme sayar.
Kaynağımın adını Claude’a yazabilir miyim?
Yazmayın. Basın Meslek İlkeleri gazetecinin kaynaklarının gizliliğini koruduğunu söyler, Associated Press de çalışanlarından gizli ve hassas bilgiyi araçlara girmemelerini ister.
Etkileyici paylaşımında reklam ibaresi şart mı?
Ticaret Bakanlığının duyurusuna göre karşılığı olan ticari içerik paylaşımlarında 1 Ağustos 2026’dan itibaren “reklam” gibi bir ibare zorunlu. Ayrıntı için Bakanlığın yönetmelik değişikliğine bakın.
Müşteri listemi yükleyip kişiye özel e-posta yazdırabilir miyim?
Önce kişisel veri uyarısına bakın. KVKK rehberi üçüncü kişilerin verisinin paylaşılmamasını söylüyor. Örnek veriyle çalışıp gerçek adlandırmayı kendi sisteminizde yapın.
Son kontrol listesi
- Kaynak kimliği, yayımlanmamış bilgi ve müşteri verisi sohbette yok.
- Metindeki her isim, tarih, alıntı ve rakamı özgün kaynaktan doğruladım.
- Claude’un çıktısını ham malzeme olarak ele aldım; son metni ben yazdım.
- İş birliği paylaşımlarında reklam ibaresi var.
- SMS ve e-posta gönderiminde alıcı onayını denetledim.
- Tekrar eden iş akışlarım için proje ya da Skill kurdum.
Bu rehberden sonra
Claude’un özelliklerini sıfırdan görmek için Claude nasıl kullanılır? İlk sohbetten Skill’lere rehber yazısına bakın. Sitedeki Mesleğe göre Claude dersinde gazeteci için kopyalanabilir bir komut da var.
Gazetecilikte derinleşmek isterseniz Doğrulama editörleri için yapay zekâ ve Araştırmacı gazeteciler için yapay zekâ dersleri sırada.
Bu rehberle ilgili kurslar
Bu rehberdeki konuları sıralı dersler, öz sınama ve bitirme uygulamasıyla çalışmak için:
- Sosyal medyada yapay zekâ (YZ 160)
- Satış ve müşteri hizmetlerinde yapay zekâ: ileri uygulamalar (YZ 337)
- Satış ve müşteri hizmetlerinde yapay zekâ: derinleşme (YZ 214)
- Satış ve müşteri hizmetlerinde yapay zekâ: uygulama (YZ 151)
Kaynaklar
- Basın Konseyi: Basın Meslek İlkeleri (Türkçe)
- Nieman Lab: “Not a replacement of journalists in any way”: AP clarifies standards around generative AI (İngilizce)
- Claude Help Center: Claude is providing incorrect or misleading responses. What’s going on? (İngilizce)
- Claude Help Center: Enabling and using web search (İngilizce)
- Ticaret Bakanlığı: Sosyal medyada şeffaf reklam dönemi (Türkçe)
- Ticaret Bakanlığı: İleti Yönetim Sistemi (İYS) (Türkçe)
- Ticaret Bakanlığı: Elektronik ticarete yeni düzenleme (Türkçe)
- KVKK: Üretken Yapay Zekâ ve Kişisel Verilerin Korunması Rehberi (15 Soruda) (Türkçe)
Son kontrol: 10 Kasım 2026