Kira artışını hesaplamak: yapay zekâyla adım adım
- Okuma süresi: 5 dk
- Kod bilgisi gerekmez
Bu ders genel bilgi verir; uzman görüşünün yerine geçmez. Mevzuat kısmı genel bilgidir, hukuki tavsiye değildir.
Kira yenileme ayı yaklaşınca ev sahibinden bir rakam gelir ve bu rakamın makul olup olmadığını merak edersiniz. Yapay zekâ hesabı ve yazışmayı kolaylaştırır; ama oranı resmî kaynaktan siz alırsınız.
Aklınıza bir soru mu takıldı?
Bu derste neler öğreneceksiniz?
- Kira artışının hangi orana bağlı olduğunu
- Hesabı yapay zekâya nasıl yaptırıp kendiniz nasıl sınayacağınızı
- Ev sahibine nazik ve yazılı bir yanıtı nasıl hazırlayacağınızı
- Komuta hangi bilgileri yazmamanız gerektiğini
Kira artışı neye bağlı?
Türk Borçlar Kanunu’nun 344. maddesine göre yenilenen kira döneminde artış, tüketici fiyat endeksindeki (TÜFE) on iki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçemez. Taraflar yeni dönem için başka bir oranda anlaşsa bile bu sınır geçerlidir. Resmî metni mevzuat.gov.tr adresinde 6098 sayılı Kanun’dan okuyabilirsiniz.
Bu oranı TÜİK her ay açıklar. Haberlere göre örneğin ekim ayı verisi, kasımda yenilenen kiralar için kullanılıyor. Yani yenileme ayınıza denk gelen bülteni bulmanız gerekir. Hangi ayın oranının sizin sözleşmenize uyduğundan emin değilseniz bir hukukçuya sorun.
Beş yılı dolduran kira ilişkilerinde durum değişir. Bu durumda hâkim, TÜFE oranını, kiralananın durumunu ve emsal kiraları birlikte değerlendirerek bedeli belirler. Böyle bir sözleşmeniz varsa yalnızca bir yapay zekâ hesabına dayanmayın; avukata ya da kira konusunda uzman bir kişiye danışın.
Yapay zekâ bu işte neye yarar?
Çarpma işlemi basittir. Asıl yarar, hesabın satır satır yazılması, aylık ve yıllık farkın görünmesi ve ev sahibine gidecek mesajın hızla hazırlanmasıdır. Dil modelleri sayısal işlemde hata yapabilir. Bu yüzden sonucu telefonunuzun hesap makinesiyle yeniden hesaplayın.
Aşağıdaki sayılar yalnızca hesabın nasıl yürüdüğünü göstermek için uydurulmuştur. Gerçek oranı yenileme ayınızın resmî bülteninden alın.
Zayıf komut
Kiram artmış, doğru mu bak.
Bu komutta yapay zekâ ne kadar kira ödediğinizi, ne kadar zam istendiğini ve hangi oranın kullanılacağını bilmez. Tahmin yürütür.
Güçlü komut
Ben bir kiracıyım. Mevcut aylık kira bedelim 10.000 lira. Ev sahibim yenileme için aylık 14.000 lira istedi. TÜİK’in yenileme ayım için açıkladığı, on iki aylık ortalamalara göre TÜFE değişim oranı yüzde 30; bu oranı resmî bültenden ben aldım. Lütfen şunları yap: 1) Bu orana göre en çok ne kadar kira bedeli çıkabileceğini hesapla. 2) İstenen bedelin bu sınırın ne kadar üstünde ya da altında olduğunu yaz. 3) Yıllık farkı da göster. Her işlemi satır satır yaz. Hukuki yorum yapma, bilmediğin hiçbir veriyi tahmin etme.
Yapay zekâ çıktısı (örnek)
Üst sınır: 10.000 × 1,30 = 13.000 lira. İstenen bedel: 14.000 lira. Fark: aylık 1.000 lira. Yıllık fark: 12 × 1.000 = 12.000 lira. Not: Hesapta yalnızca sizin verdiğiniz oranı kullandım.
Ev sahibine nasıl yanıt vermelisiniz?
Rakamlar netleşince asıl zor kısım üsluptur. Ev sahibiyle iyi geçinmek istersiniz ama hakkınızı da korumak istersiniz. Yapay zekâya tonu açıkça söyleyin. Komutta bir cümleyle gerekçeyi de yazın; çünkü neden istediğinizi bilen bir araç daha uygun bir metin üretir.
Komut
Yukarıdaki hesabı kullanarak ev sahibime gönderilecek kısa bir mesaj taslağı yaz. Ton: saygılı, net, suçlayıcı olmayan. İçerik: hesapladığım üst sınırı belirt, bunun kaynağının TÜİK bülteni olduğunu söyle, istenen bedelin bu sınırı aştığını nazikçe ifade et ve yüz yüze görüşmeyi teklif et. Mesajı yazılı kayıt olarak saklayacağım; bu yüzden tarihleri ve rakamları açık yaz. En fazla altı cümle olsun.
Ev sahibinin itiraz edebileceği noktaları önceden düşünmek de işe yarar. Örneğin Eskişehir’de eşyalı bir daire kiralayan biri, “Piyasada kiralar daha yüksek” cevabını duyabilir. Bu cevaba hazırlıklı olmak için yapay zekâdan olası itirazları ve nazik yanıtları listelemesini isteyin.
Komut
Ev sahibim şu itirazları yapabilir: “Piyasada kiralar daha yüksek”, “Yıllardır zam yapmadım”, “Dairenin bakımını yaptırdım”. Her itiraz için iki cümlelik, saygılı ve sakin bir yanıt öner. Yanıtlarda hukuki kesinlik iddia etme; yalnızca sınırın yenileme ayının resmî oranına bağlı olduğunu söyle.
Gelen yanıtlardan yalnızca size uyanları alın. Sözleşmenizde yazan özel bir madde varsa onu da komuta ekleyin; yapay zekâ sözleşmenizi görmeden bilemez.
Adım adım uygulama
- Sözleşmenizi açın; kira başlangıç tarihini, güncel bedeli ve yenileme tarihini not edin.
- TÜİK’in yenileme ayınıza denk gelen enflasyon bültenini bulun ve on iki aylık ortalamalara göre değişim oranını yazın.
- Yukarıdaki komutu kendi sayılarınızla doldurun. Ad, T.C. kimlik numarası ve adres yazmayın.
- Sonucu telefonunuzdaki hesap makinesiyle yeniden hesaplayın.
- Ev sahibine yazılacak mesaj için ikinci komutu kullanın.
- Taslağı okuyun, kendi cümlelerinize uyarlayın ve yazılı olarak gönderin. Gönderdiğiniz mesajın bir kopyasını saklayın.
Kontrol listesi
- Oranı resmî bültenden kendim aldım mı?
- Bülten, yenileme ayıma uygun mu?
- Hesabı hesap makinesiyle sınadım mı?
- Sözleşme beş yılı doldu mu? Dolduysa uzmana danışacağım.
- Mesajda suçlayıcı dil yok, rakam ve tarihler net mi?
- Komuta kimlik ya da adres bilgisi yazmadım mı?
Komutlara kişisel veri yazmak risklidir. KVKK’nın üretken yapay zekâ rehberi, komutlarda paylaşılan kişisel verilerin açığa çıkabileceği riskine dikkat çeker. Sözleşme fotoğrafını yüklemek yerine yalnızca gereken rakamları yazın.
Sık yapılan hatalar
- Oranı yapay zekâya buldurmak. Araç eski ya da uydurma bir rakam verebilir; rakamı bültenden siz yazın.
- Yanlış ayın bültenini kullanmak. Bir ay önceki ya da sonraki bülten sonucu değiştirir.
- Arkadaş duyumuna ya da eski bir haberdeki orana güvenmek.
- Yalnızca sayıya bakıp sözleşmedeki diğer maddeleri okumamak.
İpucu
Komutun başına “Bu bilgileri ben resmî kaynaktan aldım, değiştirme” yazın. Araç, sizin verdiğiniz rakamı kendi bildiğiyle değiştirmeye kalkmaz.
Kendinizi deneyin
Kira artış oranını yapay zekâya bulduramazsınız. Neden?
Beş yılı dolduran bir kira sözleşmesinde ne yapmalısınız?
Yapay zekânın verdiği hesabı nasıl sınarsınız?
Kaynaklar
- Av. Saim İncekaş: TBK madde 344 metni ve yorum (Türkçe)
- Para Dergi: Ekim 2026 enflasyon rakamları açıklandı (haber) (Türkçe)
- KVKK: Üretken yapay zekâ ve kişisel verilerin korunması rehberi (PDF) (Türkçe)
- Anthropic: komut yazma en iyi uygulamaları (İngilizce)
Son kontrol: 8 Kasım 2026
Kaynak: yzdersleri.com/ders/kira-artisi-hesabi-yapay-zekayla/ · Yapay Zeka Dersleri
Dersi bitirdiniz mi?
İşaretlerseniz menüde ve ilerleme çubuğunda görünür. Bu bilgi yalnızca sizin tarayıcınızda saklanır.
Öğrenme yolunda sıradaki ders: Veli toplantısına hazırlanmak: yapay zekâyla adım adım
Bu ders işinize yaradı mı?
Anonim oydur; kişisel veri toplanmaz.
