Doktor randevusuna hazırlanmak: yapay zekâyla not listesi
- Okuma süresi: 5 dk
- Kod bilgisi gerekmez
Bu ders genel bilgi verir; uzman görüşünün yerine geçmez.
Muayene odasında sekiz dakika içinde derdinizi anlatmak, soruları hatırlamak ve doktorun söylediklerini kavramak kolay değildir. Yapay zekâ, randevudan önce notlarınızı düzenlemenize yardım eder; teşhis koymaz, tedavi önermez.
Aklınıza bir soru mu takıldı?
Bu derste neler öğreneceksiniz?
- Şikâyetlerinizi tarih ve sıklıkla nasıl düzenleyeceğinizi
- En önemli üç soruyu nasıl seçeceğinizi
- İlaç listesini kimlik vermeden nasıl hazırlayacağınızı
- Randevudan sonra notlarınızı nasıl toparlayacağınızı
Neden hazırlanmak gerekir?
Birleşik Krallık’ın sağlık sistemi NHS’in rehberi, randevudan önce en önemli iki üç sorunuzu yazmanızı, kullandığınız ilaçları vitamin ve takviyelerle birlikte listelemenizi, belirtilerinizin ne zaman başladığını ve neyin iyi geldiğini ya da kötüleştirdiğini not etmenizi önerir. Gerekirse yanınıza bir yakınınızı almanızı da söyler. Amerika Birleşik Devletleri’nin sağlık araştırma kurumu AHRQ da benzer biçimde soruları yazmanızı, tüm ilaçlarınızı yanınıza almanızı ve randevuda mutlaka sormak istediğiniz üç soruyu belirlemenizi tavsiye eder.
Bu öneriler Türkiye’de de işe yarar. Randevu sistemi farklı olabilir, ama muayene odasındaki zaman kısıtı aynıdır. Türkiye’de hastane randevuları Merkezi Hekim Randevu Sistemi (MHRS) üzerinden internetten ya da ALO 182 hattından alınabiliyor; bunu bir devlet hastanesinin sayfasındaki anlatımdan okuyabilirsiniz. O sayfa 2018 tarihlidir, bu yüzden güncel usulü MHRS’nin kendi sayfasından kontrol edin.
Anthropic’in komut rehberi, araca ne istediğinizi net söylemenin ve bağlam vermenin önemini vurgular. Randevu hazırlığında bağlam; şikâyetin süresi, sıklığı ve gideceğiniz poliklinik türüdür. Yanınıza birini alacaksanız ona da bu özeti gösterin; böylece randevuda iki kişi aynı notu izler.
Yapay zekâ ne yapar, ne yapmaz?
Yapay zekâ sizin yerinize hastalığın adını koymaz. Bunu istemeyin. Ona yalnızca düzen işi verin: dağınık notları tarih sırasına koymak, sorulara dönüştürmek, tek sayfalık bir özet hazırlamak. Tanı ve tedavi kararı hekimin işidir.
Zayıf komut
Ellerim uyuşuyor, ne hastalığım var?
Bu komut yapay zekâdan teşhis ister. Cevap yanlışsa ya korkutur ya da yanlış güven verir. Ayrıca randevuya hiçbir hazırlık sağlamaz.
Güçlü komut
Ben 58 yaşında bir kadınım. İki aydır sabahları uyanınca iki elimde uyuşma oluyor; yarım saat içinde geçiyor. Gün içinde bilgisayarda çalışınca arttığını fark ettim. Kullandığım ilaçlar: sabah bir tansiyon ilacı ve bir D vitamini takviyesi (isimlerini randevuda söyleyeceğim). Konya’da bir devlet hastanesinde dahiliye polikliniğine gideceğim. Lütfen şunları hazırla: 1) Doktora anlatacağım şikâyetleri tarih ve sıklıkla düzenleyen beş satırlık özet. 2) Sormak isteyebileceğim üç soru (testler, tedavi ve sonraki adım hakkında). 3) Randevuya götürmem gereken şeylerin kısa listesi. Teşhis koyma, ilaç önerme, bir hastalık adı sayma. Ad, kimlik numarası ve adres bilgisi vermiyorum.
Yapay zekâ çıktısı (örnek)
Özet: İki aydır, sabahları iki elde, yaklaşık yarım saat süren uyuşma. Bilgisayarla çalışırken artıyor. Soru önerileri: Bu şikâyet için hangi testler gerekli? Bu testlerin sonuçlarını nasıl öğrenirim? Şikâyet devam ederse kime, ne zaman başvurmalıyım? Götürülecekler: ilaç kutuları ya da listesi, şikâyet özeti, varsa önceki tahlil sonuçları.
Çıktıda hastalık adı yoktur; çünkü komutta bunu yasakladık. Yapay zekâ bir ad sayarsa bile onu doktora “Bende şu var” diye değil, “Bunu okudum, sizin görüşünüz nedir?” diye taşıyın.
İlaç listesinde nelere dikkat edersiniz?
İlaç listesini doğru yazmak önemlidir ve bu liste kutulardan okunur. Yapay zekâya ilaç adı vermek zorunda değilsiniz. Listeyi kâğıda ya da telefonunuzun notlarına kendiniz yazın. NHS ve AHRQ rehberleri reçetesiz ilaçların, vitaminlerin ve bitkisel takviyelerin de listeye girmesini önerir. Komuta yalnızca “günde bir tansiyon ilacı kullanıyorum” gibi genel bilgi yazmak çoğu zaman yeterlidir.
KVKK’nın üretken yapay zekâ rehberi, komutlarda paylaşılan kişisel verilerin açığa çıkabileceği riskine dikkat çeker. Sağlık bilgisi özel nitelikli bir veridir; ad, T.C. kimlik numarası, MHRS şifresi ya da rapor numarası yazmayın.
Adım adım uygulama
- Şikâyetinizi bir hafta boyunca günlük kısa notlarla kaydedin: ne zaman, ne kadar sürdü, neyle arttı ya da azaldı.
- İlaç ve takviye listenizi kâğıda siz yazın.
- Kimlik bilgilerini çıkarın; yaş aralığı ve cinsiyet yazmanız yeterlidir.
- Güçlü komutu kendi notlarınızla doldurup yapay zekâya verin.
- Çıkan özeti okuyun; doğru olmayan ya da yazmadığınız bir ayrıntı varsa silin.
- En önemli üç soruyu seçin ve kâğıda yazın. Randevuda cevapları not edin.
Kontrol listesi
- Şikâyet özetim tarih ve sıklık içeriyor mu?
- En önemli üç soruyu seçtim mi?
- İlaç ve takviye listesini kendim hazırladım mı?
- Komutta ad, kimlik numarası ya da şifre yok mu?
- Randevudan sonra yapılacakları not alacak mıyım?
Randevudan sonra yazdığınız notları da yapay zekâya (kişisel bilgi olmadan) verip “Bunları bir madde listesine çevir, anlamadığım kelimelerin sade karşılığını yaz” diyebilirsiniz. İlacın dozunu ya da saatini yapay zekâya göre değiştirmeyin; sorularınızı hekiminize ya da eczacınıza yöneltin.
Sık yapılan hatalar
- Yapay zekâdan teşhis ya da ilaç önerisi istemek.
- Komuta ad, kimlik numarası, rapor numarası ya da MHRS şifresi yazmak.
- Yapay zekânın verdiği hastalık adına inanıp randevuda doktoru yönlendirmeye çalışmak.
- Randevudan sonra konuşulanları not etmemek.
İpucu
Telefonunuzun not uygulamasında “Randevu” adında tek bir not tutun. Her randevuda aynı başlıkları kullanırsanız zamanla kendi sağlık geçmişiniz oluşur.
Kendinizi deneyin
Yapay zekâya randevu öncesi ne yaptırmalısınız?
Randevu öncesi notlarda hangisi bulunmamalıdır?
Yapay zekâ bir hastalık adı saydıysa ne yapmalısınız?
Kaynaklar
- NHS: Doktorunuza ya da sağlık çalışanına ne sormalısınız? (İngilizce)
- AHRQ: Randevudan önce hazırlanın (İngilizce)
- T.C. Sağlık Bakanlığı Akkuş Devlet Hastanesi: MHRS ile randevu nasıl alınır? (Türkçe)
- KVKK: Üretken yapay zekâ ve kişisel verilerin korunması rehberi (PDF) (Türkçe)
- Anthropic: komut yazma en iyi uygulamaları (İngilizce)
Son kontrol: 8 Kasım 2026
Kaynak: yzdersleri.com/ders/doktor-randevusuna-hazirlik-yapay-zekayla/ · Yapay Zeka Dersleri
Dersi bitirdiniz mi?
İşaretlerseniz menüde ve ilerleme çubuğunda görünür. Bu bilgi yalnızca sizin tarayıcınızda saklanır.
Öğrenme yolunda sıradaki ders: DASK poliçenizi anlamak ve yenilemeyi unutmamak
Bu ders işinize yaradı mı?
Anonim oydur; kişisel veri toplanmaz.
