T3 AI’ı denemeden önce resmî sayfada üç şeye bakın
- Okuma süresi: 4 dk
- Kod bilgisi gerekmez
Haberlerde, sosyal medyada ya da bir tanıdığınızdan “yerli yapay zekâ” lafını duyuyorsunuz ve T3 AI adı geçiyor. Merak edip arattığınızda karşınıza benzer adlı birçok sayfa, uygulama ve video çıkabilir. Bu derste, bir yerli projeyi denemeden önce yapılacak üç kontrolü T3 AI’ın resmî proje sayfası üzerinden uygulayacaksınız. Amaç projeyi övmek ya da yermek değil; sayfanın ne söylediğini ve neyi söylemediğini okuyabilmek.
Önce tahmin edin
T3 AI’ı kim geliştiriyor, bir uygulama olarak telefonunuza indirip kullanabilir misiniz, ücretsiz mi? Üç sorunun cevabını tahminle yazın. Dersin sonunda tahmininizi sayfadaki bilgiyle karşılaştıracaksınız.
Aklınıza bir soru mu takıldı?
Birinci bakış: Kim yapıyor?
T3 Vakfı’nın T3 AI proje sayfası, projeyi Türkiye Teknoloji Takımı Vakfı öncülüğünde, paydaşlarla birlikte geliştirilen, Türkçe odaklı bir büyük dil modeli (çok miktarda metinle eğitilmiş, yazıyla cevap veren yapay zekâ) projesi olarak tanıtıyor. Sayfa projeyi “açık kaynaklı bir yapay zekâ projesi” diye de tarif ediyor. Hedefler arasında Türkçenin yapay zekâda güçlü temsil edilmesi, dil engellerinin aşılması ve yerli, millî bir yapay zekâ ekosistemi (birbirini tamamlayan kurum ve araçlar bütünü) kurulması sayılıyor.
Öğrenilecek ilk kural şu: bir yapay zekâ adı gördüğünüzde önce kurumun kendi sayfasında kimin yaptığını bulun. Sayfanın adresi (internet adresinin ana kısmı, örneğin t3vakfi.org) vakfın kendi adresi olmalı. Başka bir sitede “T3 AI” adıyla sunulan bir uygulama ya da giriş sayfası, vakfın sayfasında bağlantısı verilmedikçe resmî sayılmaz.
İkinci bakış: Nasıl erişilir?
Sayfayı okuduğumuz günkü haliyle yazıyoruz: orada bir sohbet penceresi, kullanım kılavuzu ya da indirme bağlantısı göremedik. Sayfa, projeye katılmanın yolu olarak eğitimleri ve gönüllülüğü gösteriyor; gönüllülük için t3kys.com üzerinden bir başvuru bağlantısı veriyor. Bu, “şu an kullanıma hazır bir arayüz yok” demek değil; yalnızca bu sayfadan öyle bir bilgi edinemediğimiz anlamına geliyor. Siz de sayfayı açıp kontrol edin.
Erişim yolu sayfada yazmıyorsa kendi başınıza tahmin yürütmeyin. Vakfın duyurularını ve sayfadaki iletişim bilgisini kullanın. Türkçe modellerin durumunu geniş açıdan görmek için Türkçe yapay zekâ modelleri neden az?, devlet eliyle sunulan bir başka platform için EVREN nedir, kimler nasıl kullanır? derslerine bakabilirsiniz.
Üçüncü bakış: Ücret, lisans ve veri satırı nerede?
Sayfada fiyat bilgisi yok; ekosistemin herkese açık olduğu söyleniyor ama “ücretsizdir” diye açıkça yazılmıyor. “Açık kaynak” ifadesi geçse de hangi lisansın kullanıldığı belirtilmemiş. Veri konusunda ise T3 Vakfı’nın KVKK (Kişisel Verilerin Korunması Kanunu) metnine bağlantı var, ama metnin kendisi o sayfada değil. İşte bu üç boşluk, bir aracı denemeden önce doldurmanız gereken boşluklardır: ücret, lisans, kişisel veri işleme koşulları.
“Açık kaynak” sözü tek başına ücretsiz ya da güvenli demek değildir. Aynı fark başka bir model için de geçerli; örnek olarak Turkish-Gemma’yı denemeden önce lisans ve sınırı okuyun dersindeki yaklaşıma bakın.
Sayfa metniyle deneyin
Bir yerli yapay zekâ projesinin resmî sayfasından kopyaladığım metni aşağıya yapıştırıyorum. Metne bakarak şu üç soruyu cevapla: 1) projeyi kim yapıyor, 2) bir kullanıcı projeye nasıl erişir, 3) ücret, lisans ve veri işleme hakkında ne yazıyor. Metinde olmayan her şey için sadece “sayfada yazmıyor” de, tahmin etme. Metin: (BURAYA SAYFADAN KOPYALADIĞINIZ METNİ YAPIŞTIRIN)
Sonucu kontrol edin
- Aracın “yazmıyor” dediği satırlar sizin için açık sorudur; listeleyin.
- Aracın cevabındaki her cümleyi sayfada bulun. Sayfada bulamadığınız cümle aracın eklemesidir, silin.
- Sayfanın adresine bakın: alan adı vakfa mı ait, yoksa benzer görünen başka bir site mi?
- Açık soruları vakfın sayfasında verilen iletişim yoluyla sorun ve cevabı tarihiyle saklayın.
Tahmininizi sınayın
Başta yazdığınız üç tahmini sayfadaki bilgiyle karşılaştırın. Kaçı sayfadan doğrulandı, kaçı “sayfada yazmıyor” çıktı? Yazın: ___ doğrulandı, ___ açık kaldı. Açık kalan her soru, bir kez daha resmî kanaldan sorulacak iş demektir.
Paylaşırken dikkat
Sayfadaki metni yapay zekâya yapıştırmakta sakınca yok; ama kendi adınızı, telefonunuzu, e-postanızı ya da başvuru bilgilerinizi aracın sohbet penceresine yazmayın. Gönüllülük başvurusunu yalnızca vakfın başvuru sayfasında, sayfanın adresini kendiniz doğruladıktan sonra yapın. Yapay zekâ çıktısı taslaktır. Bilgiler değişebilir, güncel durumu resmî sayfada kontrol edin.
Bir sonraki adım
Aynı üç bakışı (kim yapıyor, nasıl erişilir, ücret-lisans-veri nerede) duyduğunuz her yeni yapay zekâ adına uygulayın. Kamu kurumlarının ya da vakıfların projelerinde ek olarak, aynı adı taşıyan başka sitelerin resmî olup olmadığını da kontrol edin. Aşağıdaki video, projeye katkı veren gönüllülerle yapılmış kısa bir sohbet örneği sunuyor.
Videoyu kaynağında açın (YouTube): T3 AI Gönüllüleriyle… (Selçuk Bayraktar)
İzleme tavsiyesi: Selçuk Bayraktar (Türkçe, 2024 tarihli kısa video). Video, T3 AI’a katkı veren gönüllülerle yapılmış bir sohbettir; kullanım koşullarını anlatmaz.
Kendinizi deneyin
Bir sitede “T3 AI’ı hemen deneyin” yazıyor ve kişisel bilgi istiyor. Ne yaparsınız?
Kaynaklar
Kaynak: yzdersleri.com/ders/t3-ai-i-denemeden-once-resmi-sayfada-uc-seye-bakin/ · Yapay Zeka Dersleri
Dersi bitirdiniz mi?
İşaretlerseniz menüde ve ilerleme çubuğunda görünür. Bu bilgi yalnızca sizin tarayıcınızda saklanır.
Bu ders işinize yaradı mı?
Anonim oydur; kişisel veri toplanmaz.
