Seviye kodu YZ 105, Temel düzeyi Ücretsiz kurs 101 Temel
Ebeveynler ve aile için yapay zekâ
Çocuğunuz yapay zekâyla karşılaştığında yanında olun: yaş koşulları, aile kuralları, ebeveyn denetimi, sahte içerik ve ödev eşliği.
- 15 ders
- Toplam süre: 1 saat 17 dakika
- Seviye: 101 Temel
Bu kurs kimin için
Okul çağında ya da gençlik çağında çocuğu olan ebeveynler ve bakım verenler içindir. Kurs sizin için yazılmıştır; çocuklara araç kullandırmaz, birlikte öğrenmeyi önerir.
Çocuğunuz yapay zekâyı sizden önce tanımış olabilir. Okul ödeviyle, oyuncakla, telefondaki bir uygulamayla ya da arkadaşının önerdiği bir akımla karşılaşıyor. Yasaklamak çoğu zaman yetmez; konuşmak, birlikte denemek ve ortak kural koymak daha kalıcıdır.
Kurs, yaş koşulları ve aile sözleşmesiyle başlar. Sonra uygulama seçimi, ebeveyn denetimi, fotoğraf ve sahte içerik gibi güvenlik derslerine geçer. Son bölümde ödev eşliği, ekran süresi, masal, merak sorusu ve zor sorular gibi günlük anlar var.
Bu kursta neleri öğreneceğim?
- Büyük yapay zekâ asistanlarının resmî yaş koşullarını bulur ve çocuğunuza göre bir eşlik planı çıkarırsınız.
- Çocuğunuzla birlikte kısa bir aile sözleşmesi yazar ve imzalarsınız.
- Uygulama mağazasında yaş derecesini, veri bölümünü ve ebeveyn kontrolünü denetler; ChatGPT ve Gemini’deki ebeveyn denetiminin sınırlarını bilirsiniz.
- Çocuğunuzun fotoğrafını yüklemeden önce sormanız gereken soruları uygular; konuşan oyuncak ve akıllı hoparlör için kontrol listesi kullanırsınız.
- Çocuğunuza yapay zekâyı yaşına uygun anlatır, gencinizle yapay zekâ arkadaş uygulamalarını suçlamadan konuşur, sahte görsel ve videoyla karşılaşınca durup sormayı öğretirsiniz.
- Ödevde sor-dene-karşılaştır yöntemiyle cevap verdirmeden eşlik eder, ekran süresi ve zor sorular için konuşmanızı önceden hazırlar, haftalık aile toplantısı yaparsınız.
Nasıl ilerlemeli?
Önce ilk iki dersi okuyun ve aile sözleşmesini çocuğunuzla birlikte yazın. Sonraki dersleri ihtiyacınıza göre öne çekebilirsiniz. Derslerdeki komutları kendiniz kullanın; çocuğun adı, okulu ve adresi gibi bilgileri hiçbir komuta yazmayın. Kurs hukuki ya da psikolojik tavsiye vermez; kaygı duyduğunuz durumlarda okulun rehberlik servisine ya da bir uzmana başvurun.
Dersler
İlerlemeniz yalnızca bu tarayıcıda saklanır; kişisel veri toplanmaz. Bir dersi bitirince ders sayfasındaki “Dersi tamamladım” düğmesine basın.
-
1. ders: Çocuğum yapay zekâ kullanmalı mı? Yaşa göre rehber
Kursun başlangıcı: büyük asistanların yaş koşulları ve çocuğunuza göre eşlik planı. -
2. ders: Evde yapay zekâ kuralları: Aile sözleşmesi örneği
Çocuğunuzla birlikte yazıp imzalayabileceğiniz kısa bir aile sözleşmesi hazırlarsınız. -
3. ders: Çocuğunuz için güvenli yapay zekâ uygulaması nasıl seçilir?
Mağaza sayfasında yaş derecesini, veri bölümünü ve ebeveyn kontrolünü nasıl denetleyeceğinizi öğrenirsiniz. -
4. ders: ChatGPT ve Gemini’de ebeveyn denetimi: Kurulum ve sınırları
ChatGPT’de hesap bağlama ve Gemini’de Family Link ile denetimin sınırlarını öğrenirsiniz. -
5. ders: Çocuğunuzun fotoğrafını yapay zekâ uygulamalarına yüklemeden önce
Çocuğunuzun fotoğrafını bir uygulamaya yüklemeden önce sormanız gereken soruları öğrenirsiniz. -
6. ders: Çocuğa yapay zekâyı yaşına göre anlatmak
Yapay zekâyı çocuğa yaşına uygun ve bildiği nesnelerle anlatırsınız. -
7. ders: Ödevde çocuğunuza nasıl eşlik edersiniz?
Çocuğunuza ödevinde cevabı verdirmeden sor-dene-karşılaştır yöntemiyle eşlik edersiniz. -
8. ders: Yapay zekâlı oyuncaklar ve akıllı hoparlörler: Veli için kontrol listesi
Konuşan oyuncak ve akıllı hoparlör almadan önce neye bakacağınızı ve kayıtları nasıl yöneteceğinizi öğrenirsiniz. -
9. ders: Gençler ve yapay zekâ arkadaş uygulamaları: Konuşma rehberi
Gencinizle yapay zekâ arkadaş uygulamalarını suçlamadan konuşmanın yollarını öğrenirsiniz. -
10. ders: Çocuğunuzu sahte görsel ve videolara karşı hazırlamak
Çocuğunuza sahte görsel ve videolarla karşılaşınca durup sormayı öğretirsiniz. -
11. ders: Ekran süresi konuşmasına yapay zekâyla hazırlanmak
Ekran süresi konuşmasına yaşa uygun cümlelerle hazırlanırsınız. -
12. ders: Çocuğa kişiselleştirilmiş masal ve uyku hikâyesi: siz yazdırın, siz okuyun
Çocuğa özel uyku masalını gerçek kimlik bilgisi yazmadan taslaklar, önce kendiniz okursunuz. -
13. ders: Çocukla birlikte merak sorusu araştırmak
Çocuğunuzun merak sorusunu birlikte araştırır, cevabı ikinci bir kaynakla karşılaştırırsınız. -
14. ders: Çocuğun zor sorusuna yaşa uygun cevap hazırlamak
Ölüm ya da kayıp gibi zor sorularda yaşa uygun ve dürüst bir cevabı önceden hazırlarsınız. -
15. ders: Haftalık aile toplantısı için gündem hazırlamak
Kursun kapanışı: kısa ve herkesin söz aldığı bir haftalık aile toplantısı gündemi hazırlarsınız.
Bitirme testi
Kursu bitirdiyseniz kendinizi sınayın. Cevaplar yalnızca bu sayfada gösterilir, hiçbir yere gönderilmez.
Neleri öğrendim?
Aşağıdaki maddeleri kendi sözlerinizle anlatabiliyorsanız kursun asıl kazanımlarına ulaştınız.
- Çocuk korkutucu bir içerikle karşılaşırsa hemen ailesine söyleyecek ve cezalandırılmayacaktır; sözleşmeye cezalandırmama sözü yazılır.
- ChatGPT’de ebeveyn ve genç hesabı davetle bağlanır; gencin daveti kabul etmesi gerekir. Denetim, konuşmanın yerini tutmaz.
- Çocuğun fotoğrafını yüklemeden önce şunu sorarsınız: Bu işi fotoğraf yüklemeden yapabilir miyim?
- Sahte içeriğe karşı hedef, kusursuz tespit değil durup sorma ve kontrol etme alışkanlığıdır; beğeni sayısı ya da sohbet botunun cevabı kanıt sayılmaz.
- Sor, dene, karşılaştır yönteminde çocuk önce kendi cevabını yazar; yapay zekâ ondan sonra ipucu ve karşılaştırma için kullanılır.
- Çocuğun adı, okulu ve adresi gibi bilgileri hiçbir komuta yazmazsınız.
Öz sınama
Aşağıdaki sorularla kendinizi yoklayın.
Aile sözleşmesinde çocuk korkutucu bir içerikle karşılaşırsa ne yazmalıdır?
ChatGPT’de ebeveyn ve genç hesabı nasıl bağlanır?
Çocuğunuzun fotoğrafını bir yapay zekâ uygulamasına yüklemeden önce sormanız gereken ilk soru hangisidir?
Çocuğa sahte içeriğe karşı kazandırılacak en önemli alışkanlık hangisidir?
Sor, dene, karşılaştır yönteminde çocuk yapay zekâya ne zaman başvurur?
Bitirme uygulaması
Bu hafta çocuğunuzla (ya da çocuk yoksa aile içinden bir yakınınızla) oturup yapay zekâ için ortak bir aile sözleşmesi yazın ve bu kuralları ilk haftalık aile toplantısında konuşun. Komutlara çocuğun adını, okulunu ve adresini yazmayın.
- Çocuğunuzun kullandığı ya da kullanabileceği yapay zekâ araçlarını listeleyin ve her birinin resmî yaş koşuluna bakın.
- Çocuğunuzla birlikte, korkutucu bir içerikle karşılaşırsa ne yapacağını da içeren kısa bir sözleşme yazın.
- Kullanılan uygulamanın mağaza sayfasında yaş derecesini, veri bölümünü ve ebeveyn kontrolünü denetleyin.
- Ödev için sor, dene, karşılaştır adımlarını çocuğunuzla bir örnek üzerinde deneyin.
- Herkesin söz aldığı kısa bir haftalık aile toplantısı gündemi hazırlayın.
Teslim etmeden önce şu kontrol listesine bakın.
- Sözleşmeyi çocukla birlikte yazdık.
- Sözleşmede cezalandırmama sözü var.
- Hiçbir komuta çocuğun adı, okulu ya da adresi yazılmadı.
- Toplantıda herkes söz aldı.
Sonraki kurs önerisi
Önerimiz, Yapay zekâyı güvenli kullanmak (YZ 102) kursudur. Bu kursta çocuğunuzu sahte içeriğe ve fotoğraf yüklemeye karşı hazırladınız; önerilen kurs aynı konuları sizin için derinleştirir: gizlilik ayarları, hesap koruması, sahte ses, oltalama mesajı ve deepfake.