Yapay zekâ etiketi gerekli mi? Üç soruyla karar verin
- Okuma süresi: 5 dk
- Kod bilgisi gerekmez
Yapay zekâyla bir görsel, ses ya da video hazırladınız ve paylaşmak üzeresiniz. Aklınızda tek soru var: yapay zekâ etiketi koymam gerekiyor mu? Cevap “her zaman” da değil, “hiç gerekmez” de değil. YouTube ve TikTok etiketi, içeriğin gerçek gibi görünüp görünmediğine bakarak istiyor. Amaç şeffaflık (izleyiciye neyin yapay zekâyla üretildiğini açıkça söylemek) olduğu için kural, üretken yapay zekâ (yeni görsel, yazı ya da ses üreten yapay zekâ) kullanan herkesi ilgilendiriyor. Bu derste iki platformun yardım ve topluluk kuralı sayfalarını okuyup etiket kararını üç basit soruya indireceğiz.
Hemen yapın
Üç adım: (1) Son paylaşımınızdaki yapay zekâ kullanımını bir satıra yazın. (2) Bu içerik gerçek bir kişiyi, yeri ya da olayı mı gösteriyor, yoksa belli ki kurgu mu? (3) Emin değilseniz bu dersin “Üç soru” bölümüne geçin.
Aklınıza bir soru mu takıldı?
Platformlar etiketten ne bekliyor?
YouTube’un Türkçe yardım sayfası, içerik üreticilerden “değiştirilmiş veya sentetik” (gerçek olmayan ama gerçek gibi duran) içeriği yükleme sırasında bildirmesini istiyor. Sayfaya göre bildirim şu durumlarda gerekli: gerçek bir kişiyi söylemediği ya da yapmadığı bir şeyi söylemiş gibi göstermek, gerçek bir olayın ya da yerin görüntüsünü değiştirmek, gerçekte olmamış ama gerçekçi görünen bir sahne üretmek ve videonun ana odağı olan müziği yapay zekâyla üretmek.
Bildirim gerekmeyen durumlar da ayrı sayılmış: gerçekçi olmayan düzenlemeler (tek boynuzlu ata binen biri gibi belli ki hayalî sahneler), güzellik filtresi, renk ve ışık ayarı, arka plan bulanıklaştırma, senaryo, başlık ya da küçük resim için yapay zekâdan yardım almak, altyazı üretmek, sesi düzeltmek, fikir bulmak ve kendi sesinizin kopyasıyla seslendirme yapmak. Sayfa bu listelerin her durumu kapsamadığını da belirtiyor.
TikTok’un topluluk kurallarındaki “Doğruluk ve özgünlük” bölümü de benzer bir çizgide: yapay zekâyla üretilmiş ya da büyük ölçüde düzenlenmiş, gerçekçi sahne veya kişi gösteren içeriği etiketlemenizi istiyor. Aynı bölüme göre kamuyu ilgilendiren konularda yanıltıcı ya da kişilere zarar verici içerik etiketli olsa bile yasak; etiketsiz içerik kaldırılabilir, kısıtlanabilir ya da TikTok tarafından etiketlenebilir. TikTok sayfası İngilizcedir ve menü adları sürüme göre değişebilir; güncel metne bakın.
Üç soru: Etiket koymalı mıyım?
- Gerçek bir kişi, yer ya da olay var mı? Bir esnafın, ünlü birinin ya da bir mahallenin yapay zekâyla üretilmiş görüntüsü bu gruba girer. Hayalî bir masal sahnesi girmez.
- İzleyici bunu gerçek sanabilir mi? Fotoğraf gibi görünen bir görsel, gerçek bir konuşma gibi duyulan bir ses gerçek sanılabilir. Çizgi film tarzı bir çizim sanılmaz.
- Yapay zekâ işin ana parçası mı, yoksa küçük bir yardımcı mı? Başlık fikri, altyazı ya da ses düzeltme küçük yardımdır; videonun ana müziği ya da ana sahnesi yapay zekâdansa durum değişir.
İlk iki sorudan birine “evet” diyorsanız etiket koymak güvenli yoldur. Üçüncü soru daha çok YouTube’un “ana odak” ölçütüne bakar. Karar sizde kalır, platform da kendi sistemiyle etiketi sizin yerinize ekleyebilir: YouTube, kendi yapay zekâ araçlarıyla üretilen ya da içerik kimliği bilgisi taşıyan videolara etiketi otomatik koyabiliyor.
Kopyalayıp deneyin
Aşağıdaki paylaşımım için YouTube ve TikTok açısından yapay zekâ etiketi gerekip gerekmediğini düşünmeme yardım et. Sana içeriği tarif edeceğim: ___ (içeriğin kısa tarifini buraya yazın). Bana şu üç soruyu sor ve cevaplarıma göre “etiket gerekebilir” ya da “gerekmeyebilir” diye yalnızca bir eğilim söyle: gerçek kişi ya da yer var mı, izleyici gerçek sanabilir mi, yapay zekâ ana parça mı? Kesin hüküm verme, platformun yardım sayfasına bakmamı hatırlat.
Ses taklidi ve telif: etiket hangi sorunu çözmez?
YouTube sayfasına göre kendi sesinizin kopyasını seslendirme için kullanmak ayrı bildirim gerektirmiyor. Ama gerçek bir kişinin söylemediği bir şeyi söylemiş gibi göstermek bildirim gerektiren bir durum olarak sayılıyor. Bu ayrım önemli: kendi sesiniz sizin kararınızdır, başkasının sesi ise başkasının kişisel verisidir. Kişisel Verileri Koruma Kurumu’nun (KVKK) üretken yapay zekâ rehberi, gerçekçi sahte görsel, ses ve videoların yanlış bilgi yayma, kimlik sahteciliği ve itibar zedeleme riski taşıdığını yazıyor. Yani etiket, izinsiz taklit edilmiş bir sesin ya da yüzün sorununu ortadan kaldırmaz.
Aynı şey telif için de geçerli: etiket, başkasının müziğini ya da görselini kullanma izni vermez. Bu ders hukuki danışmanlık değildir; riskli bir durumda bir avukata danışın. Taklit ses konusunda ailenizi korumak için Yakınınızın sesini taklit eden aramalar dersine bakabilirsiniz.
Etiketi nasıl koyarsınız?
YouTube’da yükleme sırasında “Özellikler” bölümünde “Yapay zeka kullanımı” sorusuna Evet ya da Hayır dersiniz. Sayfaya göre etiket, müzik ve fotogerçekçi içerikte video oynatıcıda, diğer durumlarda genişletilmiş açıklama alanında görünür. Etiket kitlenizi sınırlamıyor ve para kazanma uygunluğunu etkilemiyor. Bildirimi atlarsanız içerik kaldırılabilir ya da YouTube İş Ortağı Programı üyeliğiniz askıya alınabilir. Instagram ve Facebook için ayrı bir dersimiz var: Instagram ve Facebook’ta yapay zekâ etiketi. Kısa bir özet için gerçekçi yapay zekâ videosu ve sesi etiketlenmeli bilgisine de göz atın.
Not alarak ilerleyin
Son beş paylaşımınıza bakın. Kaçında yapay zekâ kullandınız? Kaçında üç sorudan “evet” çıktı? Cevaplarınızı yazın: ___ / 5 ve ___ / 5. Etiket gereken bir paylaşım bulursanız yükleme ayarına geri dönüp düzeltin.
Başkasının verisi
Müşterinizin, çalışanınızın ya da bir çocuğun fotoğrafını ve sesini yapay zekâ araçlarına yüklemeden önce yazılı izin alın. Çocuk içeriklerinde veli iznine ayrıca dikkat edin. Yapay zekâ çıktısı bir taslaktır; yayınlama kararı ve doğrulama sizindir. Bu içerik hiçbir kurumun resmî görüşü değildir; platform kuralları değişebilir, yayınlamadan önce güncel yardım sayfalarını kontrol edin.
Bir sonraki adım
Önümüzdeki hafta yapay zekâyla hazırladığınız her içeriğin yükleme notuna tek satır ekleyin: “YZ kullanımı: evet/hayır, etiket: evet/hayır”. Bir ay sonra bu notlara bakıp kendi kuralınızı netleştirin. Videonun görsel kapağı için İçerik üreticileri için Canva dersi de işinize yarar.
İzleme tavsiyesi: Creator Insider, YouTube’un resmî kanalı (İngilizce). Video eski bir duyuruyu anlatır; güncel kural için yukarıdaki yardım sayfasına bakın.
Kendinizi deneyin
Yapay zekâyla gerçek bir mahallenin sel baskınına uğradığı fotogerçekçi bir video hazırladınız. YouTube’a yüklerken ne yaparsınız?
Kaynaklar
- YouTube Yardım: Üretken yapay zeka içeriklerinin kullanımını açıklama (Türkçe)
- TikTok Topluluk Kuralları: Doğruluk ve özgünlük, düzenlenmiş medya ve yapay zekâ içeriği (İngilizce)
- KVKK: Üretken Yapay Zekâ ve Kişisel Verilerin Korunması Rehberi (15 Soruda), Yayın No: 113
Kaynak: yzdersleri.com/ders/yapay-zeka-etiketi-gerekli-mi-uc-soruyla-karar-verin/ · Yapay Zeka Dersleri
Dersi bitirdiniz mi?
İşaretlerseniz menüde ve ilerleme çubuğunda görünür. Bu bilgi yalnızca sizin tarayıcınızda saklanır.
Bu ders işinize yaradı mı?
Anonim oydur; kişisel veri toplanmaz.
