Seviye kodu YZ 170, Temel düzeyi Ücretsiz kurs 101 Temel
ABD ve Çin yapay zekâ rekabeti: temel nedenler
Yapay zekâda ABD ile Çin arasındaki rekabetin temel nedenlerini iki tarafın resmî belgeleriyle öğrenin: çipler, ihracat kontrolleri, tedarik zinciri, yetenek ve kurallar.
- 6 ders
- Toplam süre: 1 saat 10 dakika
- Seviye: 101 Temel

Bu kurs kimin için
Haberlerde sık geçen yapay zekâ rekabetini taraf tutmadan anlamak isteyen öğrenci, öğretmen ve yetişkinler içindir. Ön bilgi gerekmez.
Haberlerde yapay zekâ çoğu zaman bir yarış gibi anlatılır: çip yasakları, yeni modeller, karşılıklı kararlar. Bu kurs, bu rekabetin altında yatan temel nedenleri sade bir dille ve iki tarafın kendi resmî belgelerine dayanarak anlatır.
Önce ülkelerin yapay zekâya genel yaklaşımlarını görürsünüz. Sonra çip ihracat kontrollerini, çiplerin dünyada nerede tasarlanıp nerede üretildiğini, iki ülkenin araştırma ve açık model alanındaki güçlü yanlarını ve yapay zekâyı yönetme kurallarını öğrenirsiniz. Son derste Çin’de geliştirilen modelleri kullanmadan önce gizlilik politikalarında nelere bakılacağını görürsünüz. Kurs bir tarafı savunmaz; olguları ve iki tarafın açıklamalarını yan yana koyar.
Bu kursta neleri öğreneceğim?
- ABD, Çin ve Avrupa’nın yapay zekâ yaklaşımlarını karşılaştırmayı
- Çip ihracat kontrollerinin ne olduğunu ve iki tarafın tutumunu anlatmayı
- Yarı iletken tedarik zincirinin temel halkalarını tanımayı
- İki ülkenin araştırma, yetenek ve açık model alanındaki güçlü yanlarını rakamlarla okumayı
- İki ülkenin yapay zekâ kurallarını karşılaştırmayı
- Bir yapay zekâ aracının gizlilik politikasında nelere bakılacağını bilmeyi
Nasıl ilerlemeli?
Dersleri sırayla izleyin. Bu alan çok hızlı değişir; derslerdeki tarihleri ve kararları kaynağından kontrol edin. Bir haberi değerlendirirken iki tarafın resmî açıklamasına da bakmayı alışkanlık hâline getirin.
Dersler
İlerlemeniz yalnızca bu tarayıcıda saklanır; kişisel veri toplanmaz. Bir dersi bitirince ders sayfasındaki “Dersi tamamladım” düğmesine basın.
-
1. ders: Yapay zekâ yarışında ülkeler: ABD, Çin ve Avrupa’nın yaklaşımları
Üç ülke ve bölgenin yapay zekâya genel yaklaşımını görürsünüz. -
2. ders: Çip ihracat kontrolleri nedir: ABD’nin kuralları ve Çin’in yanıtı
İhracat kontrollerini ve iki tarafın resmî tutumunu öğrenirsiniz. -
3. ders: Yarı iletken tedarik zinciri: çipler nerede tasarlanır, nerede üretilir
Çiplerin tasarımdan üretime yolculuğunu tanırsınız. -
4. ders: Yetenek, araştırma ve açık modeller: ABD ve Çin’in güçlü yanları
İki ülkenin güçlü yanlarını rakamlarla okursunuz. -
5. ders: Standartlar ve kurallar: ABD ve Çin yapay zekâyı nasıl yönetiyor
İki ülkenin yapay zekâ kurallarını karşılaştırırsınız. -
6. ders: DeepSeek, Kimi ve Qwen: kullanmadan önce gizlilik politikalarında neye bakmalı?
Bitirme dersi: bir aracın gizlilik politikasını kendi kontrol sorularınızla okursunuz.
Bitirme testi
Kursu bitirdiyseniz kendinizi sınayın. Cevaplar yalnızca bu sayfada gösterilir, hiçbir yere gönderilmez.
Neleri öğrendim?
Aşağıdaki maddeleri kendi sözlerinizle anlatabiliyorsanız kursun asıl kazanımlarına ulaştınız.
- Yapay zekâ rekabetinin merkezinde çipler, veri, yetenek ve kurallar vardır.
- İhracat kontrolleri, belirli ileri teknolojilerin hangi ülkelere satılabileceğini sınırlayan kararlardır.
- Çip üretimi birçok ülkeye yayılmış, birbirine bağlı bir tedarik zinciridir.
- Bir ülkenin gücünü tek bir rakam göstermez; model, makale, patent ve yetenek ayrı ayrı ölçülür.
- Bir haberi değerlendirirken iki tarafın resmî açıklamasına da bakılır.
Öz sınama
Çip ihracat kontrolü nedir?
Bir ülkenin yapay zekâdaki gücünü değerlendirirken hangisi daha doğrudur?
Bu konuda bir haberi okurken taraf tutmadan anlamak için ne yaparsınız?
Bitirme uygulaması
Son haftalarda okuduğunuz ya da duyduğunuz, ABD ve Çin yapay zekâ rekabetiyle ilgili bir haber seçin. Haberdeki iddiayı tek cümleyle yazın. Sonra kurstaki derslerin kaynaklarından iki tarafın resmî açıklamasını bulun ve iddiayı bu açıklamalarla karşılaştırın. Sonunda haberin olgu mu, yorum mu olduğunu not edin.
Kendinizi üç ölçütle değerlendirin: iki tarafın resmî kaynağına baktınız mı, olguyu yorumdan ayırdınız mı, tarihleri kontrol ettiniz mi? Her ölçütü karşılandı ya da geliştirilmeli diye işaretleyin.
Sonraki kurs önerisi
Önerimiz Döngüde insan: yapay zekâ çalışırken son karar sizde (YZ 168) kursudur. Bu kursta yapay zekâya ülkeler ve kurallar açısından baktınız. YZ 168, aynı kuralların sizin günlük kullanımınızdaki karşılığını gösterir: hangi işte onay vereceğinizi ve sorumluluğun kimde kaldığını.